NieuwsWillem Van Colen, Ruben Mistiaen, donderdag 20 augustus 2020

Een blik op een succesvol bloemblok voor de patrijs



Artikels

Al enkele jaren zetten verschillende akkerbouwers in de polders rond Nieuwpoort zich in voor de patrijzen op en rond hun velden. In samenwerking met Inagro blijven ze dit ook zeker de komende drie jaar nog met vol enthousiasme doen. Het aanleggen en beheren van meerjarige bloemblokken is de voornaamste maatregel waarmee deze landbouwers het tij helpen keren voor de patrijs.

Een blik op een succesvol bloemblok voor de patrijs

In het kader van een Europees project (PARTRIDGE) werd vier jaar terug in Ramskapelle (Nieuwpoort) een 500 ha groot demogebied afgebakend waar landbouwers een hoog kwalitatieve habitat aanleggen voor patrijs en andere akkervogels. De belangrijkste maatregel in dit gebied is de aanleg van meerjarige bloemenblokken. Het beheer en de soortensamenstelling is zo gekozen dat deze blokken een optimaal leefgebied vormen voor de patrijs.

De afgelopen drie seizoenen waarin de bloemblokken aangelegd en beheerd werden, maakten zowel voor de projectpartners als de landbouwers deel uit van een interessant leerproces. Zo werd op basis van vaststellingen in het veld en rekening houdend met de bezorgdheden van de landbouwers geregeld wat gesleuteld aan de soortensamenstelling en het beheer van de bloemblokken. Dit stelt ons in staat om de effectiviteit van de maatregel met het oog op de patrijs op te krikken en deze meteen maximaal inpasbaar te maken in de moderne landbouw.

Momenteel beheren acht landbouwers samen zestien bloemblokken in het gebied, goed voor een totale oppervlakte van zo’n 20 ha. De recent toegekende verlenging van het project, biedt deze landbouwers de kans om deze bloemblokken ook de komende drie jaar aan te houden. Een kans die zij en wij graag grijpen om verder te werken aan het behoud van de patrijs in het Vlaamse landbouwgebied.

Hieronder lees je waarom we focussen op bloemenblokken en hoe deze er optimaal uitzien.

Bloemblokken vervullen basisbehoeftes patrijs

Bloemblokken bieden veilige broedgelegenheden en voedsel voor kuikens. In de eerste weken van hun leven eten patrijzenkuikens -maar ook jongen van andere akkervogels- voornamelijk insecten. Dit eiwitrijke voedsel is essentieel voor hun groei. Bloemenblokken met een grote variatie aan bloeiende kruiden trekken grote aantallen insecten aan. Daarnaast is er volop zaad te vinden in de herfst en winter en bladgroen aan het einde van de winter als het zaad op raakt. Daarbovenop bieden de bloemblokken ook beschutting tegen predatoren en slechte weersomstandigheden.

De soortensamenstelling van deze blokken kan variëren. Bij de soortenkeuze is het belangrijk om te kiezen voor een mengeling van één- en tweejarige kruiden die maximaal insecten aantrekken, graansoorten die voedzame zaden produceren en soorten met patrijs de nodige dekking bieden. Een ijle, toegankelijke structuur van de bloemblok die patrijzen toe laat om er doorheen te lopen en te landen of op te vliegen is cruciaal.

Partridge_2019_doorwaadbaarheid.jpg
Foto: een bloemblok moet toegankelijk blijven voor de patrijs en andere akkervogels. Een ijle grondvegetatie en een dicht ‘bladerdek’ is perfect.

Opbouw bloemblok

Een bloemblok is bij voorkeur minimaal 0,5 hectare groot en minimaal 20meter breed. Bloemblokken zijn zo breed en groot om te voorkomen dat predatoren (vos, roofvogels) makkelijk de nesten en kuikens kunnen opsporen. Het is daarnaast van groot belang dat maatregelen waar veel insecten op afkomen zo dicht mogelijk bij de nestlocatie liggen. Hoe groter de afstand die een patrijzenfamilie moet afleggen om voedsel te vinden, hoe kwetsbaarder zij zijn voor predatie en slechte weersomstandigheden. Dit indachtig werd het specifieke beheer van de patrijzenbloemblokken uitgewerkt.

partridge 2020 tweejarig bloemblok in bloei.jpg
Foto: tweejarig bloemblok in bloei

Beheer bloemblok

Jaarlijks wordt de helft van de bloemblok gemaaid (of geklepeld), ondergewerkt en opnieuw ingezaaid. De helft die heringezaaid wordt wisselt elk jaar zodat de nodige variatie in begroeiing op het perceel ontstaat. Zo zijn er altijd tweejarige bloemen/kruiden aanwezig die in de winter worden gebruikt als dekking en nestplaats én zijn er in de onmiddellijke omgeving éénjarige planten aanwezig waartussen patrijzen op zoek kunnen gaan naar voedsel. Momenteel testen we de verschillen uit tussen een najaarsinzaai en een voorjaarsinzaai. Momenteel lijkt onze voorkeur te gaan naar een najaarsinzaai gezien de zware poldergrond en de droge omstandigheden in het voorjaar de afgelopen jaren. We kunnen alvast stellen dat een goede zaaibedvoorbereiding van cruciaal belang is om een mooie opkomst te krijgen.

partridge_2019_najaars herinzaai.jpg
Foto: Links en rechts is een tweejarig bloemblok te zien. In het midden wordt het éénjarig blok ingezaaid. Volgend jaar blijft dan het midden blok staan en worden de buitenste blokken opnieuw ingezaaid.

 

partridge.jpg

Gekoppelde thema's & sectoren: Akkerbouw | Landbouwverbreding | Landbouw In Zijn Omgeving