Tijdens een hevige regenbui kunnen heel wat liters water van je perceel afstromen. Op zijn weg neemt het water ook bodemdeeltjes (= erosie) en gewasbeschermingsmiddelen mee! Op erosiegevoelige percelen is dat risico nog groter. Daarom organiseerden we op 20 februari een demo en workshop rond afspoeling en erosie. Hier wilden we vooral sensibiliseren en in discussie gaan hoe je grond en grondstoffen op je veld kan houden.

Hou je grond(stoffen) op je veld!

Afspoeling van gewasbeschermingsmiddelen komt voor op zowel sterk hellende als weinig hellende percelen. Eenvoudig kan je stellen dat wanneer je water van je velden ziet afstromen, er ook fytoproducten afspoelen. Daarom dat we binnen WaterProtect ook hier aandacht willen aan besteden.

In het eerste deel van de workshop waren Anneline Brouckaert en Ellen Pauwelyn van Inagro aan het woord. Daar werden de randvoorwaarden erosie toegelicht en mogelijke maatregelen om erosie en afspoeling tegen te gaan. Een korte samenvatting van de maatregelen die je kan nemen vind je hieronder. Bekijk zeker ook de blog rond erosie voor meer uitgebreide info.

  • Zorg voor een goede bodemstructuur en voorkom bodemverdichting
  • Hou je bodem maximaal bedekt tussen twee teelten
  • Kies voor niet-kerende bodembewerkingen
  • Zaai bij voorkeur mee met de hoogtelijn
  • Leg drempeltjes aan in ruggenteelten
  • Gebruik een diepe tand als sporenwisser na het zaaien of planten
  • Leg je bodemoppervlak niet te fijn klaar
  • Zaai onbeteelde zones (bvb. kopakkers) in met gras

Om de situatie heel concreet te maken bracht Edward Vanderlinden van Syngenta ons het voorbeeld van S-metolachloor. Door maatregelen te nemen om afspoeling en erosie te voorkomen kan je ervoor zorgen dat het middel minder of niet meer in het water terecht komt. Als dit niet vermeden wordt bestaat de kans dat het middel dreigt te verdwijnen. Zijn presentatie vind je onderaan deze blog.

Vervolgens toonde Franky Coopman het effect van een goede bodemstructuur aan de hand van een kleine bodemstructuurtest. In de linkse bokaal met water ligt een stuk bodem met veel organisch materiaal, hoog koolstofgehalte en een goede structuur. In de rechtse bokaal ligt een bodem met minder organisch materiaal, laag koolstofgehalte en minder structuur. Als er minder structuur in de bodem zit, gaat de bodem sneller 'afbrokkelen’ en krijg je sneller erosie.

(lees verder onder de foto)

200220_Sedimenttest_Inagro.jpg
Foto 1: "Links bodem met veel organisch materiaal (hoog koolstofgehalte) en meer structuur. Rechts minder organisch materiaal, minder structuur, dus meer kans op afbrokkeling en sedimentafspoeling" vertelde Franky Coopman.

Daarna trokken we onze laarzen aan en gingen het veld op. Franky toonde dat je met een prikstokmeting en een simpele spadesteek al veel leert over de bodem. “Met de prikstok voelen we of er een ploegzool aanwezig is en op welke diepte” vertelde Franky. Daarna nam hij de spade in de hand. “Als we enkele spadesteken diep gaan, zien we snel welke structuur de bodem heeft. Je ziet snel of de beworteling voldoende diep kan doordringen en of er voldoende bodemleven is zoals de aanwezigheid van regenwormen. Bodemleven is immers een maat voor een goede bodemstructuur én zuurstof in de bodem” wist Franky ons ook te vertellen.
In het laatste onderdeel gingen we met elkaar in gesprek. We bespraken de verschillende maatregelen: niet-kerende bodembewerking, aardappeldrempeltjes en de effectgerichte maatregelen grasbufferstroken en erosiedammen. Pro’s en contra’s kwamen naar voor en velen kregen nieuwe gedachten en ideeën over wat voor zijn/haar perceel nuttig kan zijn.
Afsluiten deden we met een bezoek aan de houthakseldam op het perceel van Norbert Deraedt. Op de plaats waar de dam aanligt komt het afstromende water telkens in de beek terecht en neemt heel veel sediment en gewasbeschermingsmiddelen met zich mee. Samen met groenbedekkers op het veld, niet-kerende bodembewerking, voldoende structuur in het veld en een grasbufferstrook zorgt deze maatregel dat er veel minder afspoeling en erosie is!

Wil je meer info over de maatregelen of wat best is voor jouw perceel? Neem contact op met Elien Dupon (elien.dupon@inagro.be; 051 14 03 07) of Anneline Brouckaert (anneline.brouckaert@inagro.be; 051 27 33 66). Eens de coronamaatregelen en de voorjaarswerkzaamheden voorbij zijn, komt er iemand graag langs om samen te kijken wat haalbaar is.

 

200220_Interesse_houthakseldam_Inagro.jpg
Foto 2: Heel wat interesse voor de houthakseldam die aangelegd werd langs de Kleine Kemmelbeek.

200220_Logobanner_demo_afspoeling_erosie.PNG




 

Gekoppelde thema's & sectoren:

This project has received funding from the European Union’s Horizon 2020 Research and Innovation Programme under grant agreement No. 727450