2 jaar geleden kregen de meesten onder jullie voor de eerste keer te horen dat er een groot probleem is met waterkwaliteit van de Bollaertbeek op vlak van gewasbeschermingsmiddelen. We kregen tijdens onze eerste vergaderingen en interviews vaak te horen “maar wij landbouwers zijn toch niet de enigen?”. In de loop van het project zijn we op sommige vragen een antwoord gaan zoeken. Met deze reeks “andere vervuilers” willen we jullie een antwoord geven op deze vragen. Vandaag belichten we de particulier.

 
Andere vervuilers in kaart gebracht - deel 2

Kunnen particulieren zorgen voor vervuiling van de Bollaertbeek? JA

Niet alleen landbouwers gebruiken pesticiden om onkruid en ziektes onder controle te houden. Ook particulieren gebruiken pesticiden in hun tuin. Ook zij kunnen dus een bron van vervuiling zijn en moeten hun verantwoordelijkheid nemen om pesticiden in het water te vermijden.

Regelgeving zorgt ervoor dat het voor particulieren steeds moeilijker wordt om gewasbeschermingsmiddelen toe te passen:

  • De invoering van de fytolicentie in november 2015 zorgt ervoor dat enkel wie over een fytolicentie beschikt en de nodige vormingen volgt, professionele producten kan gebruiken. Particulieren, die niet over een fytolicentie beschikken, kunnen enkel nog niet-professionele producten kopen. Slechts een beperkt aantal actieve laag risico stoffen zijn beschikbaar voor particulieren in tuincentra en doe-het-zelf zaken. Deze producten worden aangeboden in een aangepaste kleinere verpakking gericht op het veilig toepassen van het gewasbeschermingsmiddel.
  • Het aantal middelen dat particulier beschikbaar is, wordt steeds sterker beperkt. Sinds 6 oktober 2018 is de verkoop aan particulieren en het gebruik door particulieren van totaalherbiciden op basis van glyfosaat verboden. Eind 2018 volgde een verbod op de verkoop van selectieve herbiciden aan niet-professionelen. Vanaf 1 januari 2020 mogen selectieve herbiciden ook niet meer gebruikt worden in de tuin.


Landbouwers kunnen hun steentje bijdragen door geen professionele producten te geven/verkopen aan hun vrienden, familie en buren. Als ze niet-professionele gewasbeschermingsmiddelen gebruiken, geef hen ook tips zodat ze dit op een goede manier doen zonder waterverontreiniging te veroorzaken.

 

Enkele tips die je hen alvast zou kunnen meegeven:

  • Giet oude en/of vervallen producten nooit door de gootsteen of in het rioolputje. Neem deze mee naar het containerpark.
  • Giet nooit reinigingswater van de rugspuit uit in de gootsteen of in het rioolputje, maar spuit je reinigingswater versnel uit over het behandelde oppervlak.
  • Neem de borstel en warm water als je het terras mosvrij wil maken. Een beetje schrobben is goed voor je conditie én het milieu.

 

Maar we kunnen zeker niet alle vervuiling door gewasbeschermingsmiddelen aan de particulieren toeschrijven, want heel wat actieve stoffen zijn niet beschikbaar voor particulier gebruik, maar enkel toegelaten voor professioneel gebruik. Uit de monitoringsresultaten van de Bollaertbeek kunnen we gedeeltelijk bepalen van welk type gebruiker de vervuiling afkomstig kan zijn. We houden hier zeker rekening mee bij de uitvoering van het project.

 

Naast de verstrengde regelgeving zijn er verschillende organisaties die campagne voeren om mensen bewust te maken van de problematiek van gewasbeschermingsmiddelen en het pesticidengebruik bij particulieren te doen dalen:

  • De organisatie VELT stimuleert ecologisch tuinieren waarbij je geen chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest gebruikt. Meer info op www.velt.be
  • VMM heeft de campagne ‘Zonder is gezonder’ die particulieren aanmoedigt om hun tuin, oprit, terras, enz. zonder pesticiden te beheren. Meer info op www.zonderisgezonder.be
  • VMM heeft ook de webtool ‘Mijn gifvrije tuin’, waarbij praktische tips worden gegeven die het gebruik van pesticiden bij tuinieren overbodig maken.  Meer info op www.vmm.be/mijn-gifvrije-tuin
  • Phytofar geeft meer informatie aan particulieren over de keuze, het veilig gebruik, het opslaan en het verwijderen van gewasbeschermingsproducten via de campagne ‘handig in de tuin’. Meer info op www.handigindetuin.be
  • Phytofar en Comeos hebben een callcenter ingericht waarnaar een particulier kan bellen met vragen rond gewasbeschermingsmiddelen. Meer info via 0800/62624.

 

 

 

Gekoppelde thema's & sectoren:

This project has received funding from the European Union’s Horizon 2020 Research and Innovation Programme under grant agreement No. 727450