Op Goed Te Schellebrouck in de Morinnestraat, op een boogscheut van de Langemunte in Kortrijk, zetten Michiel (31) en Edward Vercruysse (29) tegenwoordig vooral in op de duurzame groenteteelt. Er worden daar momenteel maar liefst twaalf verschillende soorten gewassen geteeld, en dat heeft zo zijn redenen. Door een goed  uitgekiende planning en de inzet van heel wat nieuwe middelen, zoals bijvoorbeeld de gps, werken ze heel milieuvriendelijk én energiezuinig, en is de opbrengst maximaal.

Twaalf verschillende teelten op één boerderij

In 2017 namen de twee broers de boerderij over van hun vader Ignace, die altijd samen met hun moeder Annie Vanwynsberghe geboerd heeft. “Heel vroeger was er hier enkel akkerbouw en vleesvee om af te mesten”, vertelt Michiel. “Maar in de jaren 1990 is onze vader groenten beginnen telen. Eerst grove groenten zoals erwten, bonen en spinazie. Later kwam er knolselder bij en ondertussen ook wortelen, ajuinen, koolrabi, courgetten, rabarber… Deze laatste drie zijn de meer arbeidsintensieve teelten. In totaal hebben we nu twaalf verschillende teelten : aardappelen, suikerbieten, voederbieten, maïs en tarwe als akkerbouwteelten, en daarnaast struikbonen, knolselder, wortelen, courgetten, koolrabi, rabarber en soms spinazie, maar als tussenteelt. Door te kiezen voor zoveel verschillende teelten, spreiden we ook ons risico. Er zal nooit van alle teelten een slechte opbrengst zijn in hetzelfde jaar, want het is nooit een heel jaar aan een stuk slecht weer. Als een teelt slecht is, hebben we ook altijd een teelt die supergoed is.”    

Voor de keuze van de teelten gaan de broers niet over één nacht ijs. “Dat is afhankelijk van het perceel, maar ook of het past in ons werk en in de vruchtafwisseling”, aldus Edward. “We zetten bijvoorbeeld geen prei omdat dit niet in ons werk zou passen. Als we zouden kunnen kiezen voor prei, dan moet je ook investeren in een speciale oogstmachine. Maar dat hebben we dus niet nodig want onze oogstmachines zijn geschikt voor verschillende teelten. We proberen het hele jaar door voldoende werk te hebben. Een traditioneel akkerbouwbedrijf heeft het in het voorjaar druk om bieten en maïs te zaaien, maar in de winter is er dan praktisch geen werk op zo’n bedrijf. Daarom heeft mijn vader in 2000 ervoor gekozen om knolselder te planten. Dat gebeurt na het planten van de aardappelen en het zaaien van de bieten. Ze groeit de hele zomer en wordt gerooid na het oogsten van de aardappelen en de bieten. Tijdens de winter worden ze dan wasklaar gemaakt om aan de fabrieken te leveren. Zo hebben we een goeie invulling in de winter. Aanvullend hebben we wortelen en rabarber, dit laatste wordt geoogst na het planten van de knolselder. Courgetten oogsten we dan weer in juli en augustus en zo is ons jaar mooi gevuld.”    
 

Goeie voorbereiding is een must    

Groenten telen vergt heel wat kennis en ervaring. Het begint al voor er ook maar één zaadje geplant is. “De bedoeling is dat de teelt optimale groeiomstandigheden krijgt”, vertelt Edward. “Dat is afhankelijk van de bemesting en van de grondsoort, maar ook van de manier waarop je de grond voorbereidt voor je zaait. Als je het zaaiklaar maakt zonder de schade van het jaar voordien te herstellen, zal je merken dat de opbrengst niet optimaal is.” “Al onze tractoren hebben lagedrukbanden om bodemverdichting tegen te gaan”, pikt Michiel in. “Als je met een smalle harde band rijdt, ga je diep de grond verdichten. De rooiomstandigheden kunnen we wel niet altijd kiezen. Als het nat is in het najaar en we moeten onze aardappelen of wortelen van het land halen, dan is de bodem wel verdicht, zelfs met die lagedrukbanden. Tijdens de winter ligt dat dan te rusten en in het voorjaar moeten we die schade nog herstellen.”    

“We hebben ook twee diepgronders om echte structuurschade te herstellen”, vervolgt Michiel. “We ploegen maar 25 cm diep, vroeger was dat 30. En dan gaat de diepgronder er nog door om de grond te bewerken. Het voordeel daarvan is dat het humusgehalte van de bovenste laag niet te veel zakt. Hoe hoger het humusgehalte, hoe beter de structuur van je bouwlaag. In humusrijke grond zal het kleine plantje dat net gekiemd is beter groeien.”    

Schoon Boeren 2021 - Familie Vercruysse - 9_LR.png
 

Doordachte bemesting    

“We nemen ook elk jaar stalen van de bodem om te zien wat de reserves zijn in de bodem. Afhankelijk van de teelt wordt er dan advies gegeven over de optimale bemesting. We deden dat trouwens al nog voor het verplicht werd.” En dat typeert precies de broers, en daarvoor ook hun vader: niet alleen zijn ze vaak de wetgeving voor, ze gaan ook effectief met die analyses aan de slag en stemmen er hun praktijk op af. Ook op andere terreinen zetten ze sterk in op innovatie en duurzaamheid. Meer dan tien jaar geleden experimenteerden ze al als een van de eersten met de fytobak, een betonnen kuip opgevuld met een substraatmengsel met micro-organismen, die zorgen voor de afbraak van gewasbeschermingsmiddelen. “Het water voor het reinigen van onze sproeimachine is verontreinigd door de fytoproducten. Vroeger werd dat water gewoon in de afvoer geloosd, maar nu wordt het opgevangen in een citerne en dagelijks wordt er een 50-tal liter van dat water verneveld over die fytobak. De organismen in het organisch materiaal gaan die fytoproducten verder afbreken. Voor ons is dat wel een goede investering. Doordat we zo veel verschillende teelten hebben, moeten we vaak de sproeimachine schoonmaken. Nu wordt dat water opgevangen en milieuvriendelijk verwerkt.”    

 

Milieuvriendelijk én energiezuinig  

Het woord is gevallen: milieuvriendelijk. Net zoals veel landbouwers spannen Michiel en Edward zich in om zorg te dragen voor het milieu en de omgeving. Lang voor ze wettelijk verplicht werden, deden de broers al milieuvriendelijke ingrepen, zoals de teeltvrije zone van minimum één meter langs openbare waterlopen. “Dat is een bufferstrook die we inzaaien met gras, zodat er geen sproeistoffen in de waterlopen terecht komen. Wij waren een van de eersten die deze strook inzaaiden met gras. Daardoor blijft ze proper en wordt het onkruid ingetoomd.”    

Ook het energieverbruik is een belangrijk aandachtspunt. “We hebben al twaalf jaar zonnepanelen, dus daar waren we ook vroeg mee. Die voorzien ook in onze privé-behoeften. Voor het verbruik op het bedrijf is dit niet altijd interessant, omdat we tijdens de bewaarperiode in de winter een enorm hoog piekverbruik hebben en tijdens de zomer weinig verbruik”, vertelt Michiel. “Daarom rooien we bijvoorbeeld onze knolselder zo dicht mogelijk bij de vorstperiode. Als die al op dezelfde temperatuur is als ze moet zijn voor de bewaring, dan scheelt dat enorm in energieverbruik. We hebben ook geïnvesteerd in een wateropvang. Drie jaar geleden hebben we een vijver aangelegd die bijna al het water van de boerderij opvangt.”  

“Ja, we proberen werkelijk mee te zijn met alles. Onderzoeksinstellingen houden ons goed op de hoogte van de jongste innovaties en hebben hier zelfs al proeven gedaan met drones. Door met een drone over een perceel te vliegen werd het bladgroen van de tarwe gemeten, en dat is dan weer heel nuttig om de bemesting zo goed mogelijk te doseren en te spreiden.” Gps is ondertussen een vertrouwd werkinstrument. Al jarenlang planten, zaaien, sproeien en bemesten de broers hun akkers op basis van de gps-gegevens. “Zaaiklaar maken doen we sinds dit jaar ook met gps”, zegt Edward. “We zijn ervan overtuigd dat je op die manier minder brandstof verbruikt. Als je dat niet doet, ga je telkens misschien tien cm te veel bewerken. Dat lijkt niet veel, maar als je 100 ha moet bewerken, dan scheelt dat wel een slok op de borrel. Je hebt rap 2 of 3 ha te veel. Onze werkwijze is niet alleen goed voor het milieu, maar het is ook voor ons belangrijk om de kosten zo laag mogelijk te houden.”

Schoon Boeren 2021 - Familie Vercruysse - 14_LR.png

Samen sterk  

Ondertussen komt Marlies Vanluchene, de vrouw van Edward, samen met hun 9 maanden oude zoontje Maurice erbij zitten. “Nog een generatie erbij”, lacht Edward, die op de hoeve woont. Michiel is nog alleenstaand en woont een drietal kilometer verder. Twee broers die samen een landbouwbedrijf uitbaten, is eerder uitzondering dan regel. “Dat klopt, maar we zitten op dezelfde golflengte qua visie”, zegt Michiel. “We hebben samen onze studies gedaan en waren op hetzelfde moment afgestudeerd. Eerst werkten we enkele jaren als zelfstandig helper deeltijds bij onze vader en deeltijds bij de loonwerker tijdens het seizoen. Toen vader 65 werd, ging hij met pensioen en hebben we samen beslist om het bedrijf over te nemen. Als je goed met elkaar overweg kan, dan raak je samen wel verder.” “Voor ons is 1 +1 = 3, of meer eigenlijk”, pikt Michiel in. “Als we elk afzonderlijk de helft van het bedrijf zouden doen op een andere locatie, zouden we niet dezelfde hoeveelheid werk aankunnen. Daar ben ik van overtuigd.”  

Edward en Michiel vertellen met veel enthousiasme over hun boerderij en hun werk. Ze zijn dan ook heel tevreden met hun leven als landbouwer. “We zijn dagelijks in de natuur bezig en zijn onze eigen baas. Van onze inspanningen zien we een paar maanden later het resultaat. Dat geeft wel voldoening. Je kan ook altijd bijleren. Je kan ieder jaar het resultaat van je werk zien en beoordelen. Als we iets goed gedaan hebben, dan plukken we daar de vruchten van. Als we iets slecht gedaan hebben, dan weten we waar de fout lag.”  

Regelmatig zijn er op de hoeve ook schoolbezoeken. Daarmee hopen de twee broers jongeren meer te betrekken bij de landbouwsector. “Er leven veel misverstanden over de landbouw. Wij zitten in de groententeelt nog in een redelijk positieve sector, maar iemand die een varkensbedrijf of een kippenbedrijf heeft… vijf minuten antireclame op de televisie en de dag erna is de prijs voor de helft gezakt. Als wij ons steentje kunnen bijdragen om het imago van de landbouwbedrijven wat op te krikken, dan helpen we daar graag aan mee”, besluit Edward.  


Logobanner_SchoonBoeren.jpg


Dit artikel is geschreven in opdracht van de provincie West-Vlaanderen en Inagro en kadert binnen het provinciaal relanceplan om de West-Vlaamse landbouwsector te ondersteunen.

Gekoppelde thema's & sectoren: -- Algemeen --