Binnenkort worden in de bonen opnieuw bentazonherbiciden ingezet. Een belangrijk aandachtspunt bij het gebruik van bentazon is dat deze actieve stof een risico vormt op uitspoeling naar grondwater. Zeker in gebieden waar drinkwater gewonnen wordt uit grondwater kan bentazon problemen veroorzaken. Respecteer dus altijd de toepassingsvoorwaarden en gebruiksbeperkingen op het etiket. In dit nieuwsbericht zetten we ze nog even voor jou op een rijtje.

Goede landbouwpraktijken bij het gebruik van bentazonherbiciden

De afgelopen dagen is de zaai van bonen gestart. Een goede voorbereiding van het zaaibed en zaai onder optimale omstandigheden vormen daarbij de basis. Een geslaagde onkruidbestrijding vormt de tweede stap om tot een succesvolle teelt te komen. Veelal worden daarbij herbiciden ingezet op basis van de werkzame stof bentazon omwille van zijn interessant werkingsspectrum tegen eenjarige tweezaadlobbige en samengesteldbloemige onkruiden.

Een belangrijk aandachtspunt bij de bentazonherbiciden is hun risico op uitspoeling naar het grondwater. Dat veroorzaakt vooral acute problemen bij grondwaterwinningen die gebruikt worden om drinkwater te produceren. In Vlaanderen gebeurt dat op verschillende plaatsen. Je kan ze opzoeken via de website van ‘Databank ondergrond Vlaanderen’ en vervolgens doorklikken op ‘Thema’s’, ‘Grondwater’ en ‘Grondwaterwinningsgebieden en beschermingszones’.

 

Uitspoeling kan grote gevolgen hebben

De aanwezigheid van bentazon in het gewonnen grondwater leidt tot ingrijpende maatregelen in de drinkwaterproductie. Denk aan inzet van bijkomende filtratietechnieken, opmenging met water uit andere grondwaterwinningen of zelfs (tijdelijke) stopzetting van de grondwaterwinning. Als dergelijke problemen met een werkzame stof zich (te) frequent voordoen, leidt dat vaak tot een (gedeeltelijke) intrekking van de toelatingen van de gewasbeschermingsmiddelen op basis van die werkzame stof. Zo zijn de toelatingen van de bentazonproducten de afgelopen jaren steeds verder beperkt en rest er nu enkel nog toegelaten gebruik in de teelt van erwten, bonen en ajuin als belangrijke groentegewassen. Landbouwers hebben er dus alle belang bij om er zorgzaam mee om te springen!

 

Goede landbouwpraktijken: toepassingsvoorschriften en beperkingen

Landbouwers hebben het voortbestaan van middelen dan ook voor een belangrijk deel zelf handen. Respecteer de goede landbouwpraktijken bij de toepassing van bentazonproducten strikt.

  • Gebruiksvoorwaarden op het etiket respecteren

Een eerste stap is natuurlijk, zoals bij de toepassing van ieder gewasbeschermingsmiddel, om de gebruiksvoorwaarden vermeld op het etiket ook daadwerkelijk toe te passen in de praktijk. Denk daarbij aan de maximale dosis voor de toepassing in een specifieke teelt. Voor bentazonproducten geldt een spuitvrije bufferzone van minimum 5 m rond oppervlaktewateren.

Je mag ook maximaal 960 gram bentazon per ha en per 12 maanden toepassen. Dat wil zeggen dat de opgetelde hoeveelheid bentazon aanwezig in de bentazonproducten toegepast de afgelopen 12 maanden niet meer dan 960 gram per ha mag bedragen. Als je bijvoorbeeld in een vroege teelt van erwten al een herbicide ingezet hebt op basis van 87% bentazon aan de aanbevolen dosis, dan kan je geen bentazonproduct meer gebruiken in de volgteelt bonen.

  • NIET gebruiken op erosiegevoelige percelen

Bentazonproducten mogen daarenboven NIET gebruikt worden op erosiegevoelige percelen. Voor het Vlaams Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geldt dat voor percelen die geklasseerd zijn als “(zeer) sterk erosiegevoelig”. Van dat verbod kan je afwijken op voorwaarde dat je de controlemaatregelen tegen bodemerosie - zoals vastgelegd in de randvoorwaarden van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid - respecteert (lv.vlaanderen.be, ‘Verzamelaanvraag&Randvoorwaarden’ onder ‘Bedrijfsvoering’).

  • Verhoogd risico op versnelde doorspoeling?

Je moet ook nagaan of er geen verhoogd risico bestaat op versnelde doorspoeling naar het grondwater op het betrokken perceel. Volgende bodems worden als gevoelig beschouwd:

    • bodems met een organisch koolstofgehalte = 1 %. Een bodemanalyse kan daarover informatie geven;
    • bodems met een grondwaterstand op een diepte van = 1 m ten opzichte van het maaiveld;
    • bodems met karstisch gesteente op een diepte van = 1 m ten opzichte van het bodemoppervlak.

Voor de laatste twee punten ontwikkelde BASF, een van de toelatingshouders van de bentazonproducten in België, een kaart die toelaat om te bepalen of jouw perceel een risico inhoudt. De website die toegang geeft tot deze kaart vind je door te zoeken op ‘Basagran SG – Corum stewardship’. Zodra je de kaart geopend hebt, tik je in de zoekfunctie bijvoorbeeld de straatnaam in van de locatie waar het perceel gelegen is.

 

Tweeledig doel

Deze goede landbouwpraktijken correct toepassen en de wettelijke voorschriften bij het gebruik van bentazonproducten naleven, dragen er sterk toe bij dat enerzijds de landbouw kan blijven beschikken over een adequate portefeuille aan gewasbeschermingsmiddelen en dat anderzijds het risico op een negatieve maatschappelijke impact tot het strikte minimum beperkt kan worden. Een streefdoel en zorg waar iedere schakel zich dient voor in te zetten!

Gekoppelde thema's & sectoren: Akkerbouw | Gewasbescherming | Groenten Open Lucht