De werken aan onze nieuwe onderzoeksserre Agrotopia op het dak van de kistenloods van REO Veiling gaan verder. In deze Agrotopia-update brengen we het vierde thematische interview uit de reeks van zes. In dat interview werpen Jago Van Bergen (architect uit het ontwerpteam dakserre) en Steven Deforche (uitvoerder binnen het dakserreproject) hun licht op de opportuniteiten en uitdagingen die gepaard gaan met de realisaties van dakserres.

Agrotopia-update april 2021

Architect en serrebouwer zien meerwaarde in multifunctionele dakserres

Voedselproductie als functie toevoegen aan ruimte die anders onbenut blijft, is een van de uitgangspunten van stadstuinbouw. Jago van Bergen (van Bergen Kolpa Architects, Rotterdam) en Steven Deforche (Deforche Construct, Izegem) zijn dan ook overtuigd van de meerwaarde. Groententeelt bepaalt daarbij de identiteit van het gebouw, maar andere activiteiten kunnen het businessmodel versterken.
 
Jago van Bergen: “Het Vlaams pilootproject ‘productief landschap’ triggerde ons. Een van onze kernactiviteiten is immers om de logistieke keten die vasthangt aan de voedselproductie beter te integreren in steden.”
 
Steven Deforche foto.JPGSteven Deforche: “Wij zijn gespecialiseerd in sleutel-op-de-deur serrebouw. In de serre zelf zitten heel wat technieken zoals verwarming, irrigatiesystemen, werktafels, computers en verlichting. Niet veel bedrijven kunnen de engineeringeisen in een project met de schaal van Agrotopia aan. Een serre óp een gebouw, in stedelijk gebied, is bovendien een grotere uitdaging dan een klassieke serre op het platteland.”
 
 

Planten- en mensenklimaat

Jago van Bergen: “In het plantenklimaat van Agrotopia moeten we ook ménsen laten leren en werken. Box-in-box ruimtes creëren een buffer tussen het buitenklimaat en de serretemperatuur. Voor de publieke ruimtes werken we met ‘fogging’ om op warme dagen de gevoelstemperatuur in bedwang te houden. We hechten ook veel belang aan het wegwerken van de technieken.

Waterleidingen liggen onder de verhoogde vloer en de verwarmingsbuizen lopen dóór de stalen gevelprofielen terwijl hun grijze kleur ze onopvallend maakt. Ook de plastiekstrips die het glas aan de buitenkant afwerken, zijn grijs om mooi aan te sluiten bij het beton van de onderbouw. We trokken ook het serredak door over de gevels. Door heel eenvoudige ingrepen wordt een standaardserre zo een zelfbewust gebouw dat een plek verdient in de stedelijke omgeving.”

jagovanbergen.jpg

Jago van Bergen van VBK Architecten (links) met Bart Naeyaert, West-Vlaams gedeputeerde voor Landbouw en Visserij en voorzitter van Inagro bij de voorstelling van het project.

Projectmodel niet ideaal

Steven Deforche: “Een heikel punt was dat in dit project niet werd gekozen voor het DBFM-model, maar dat het ontwerp en de uitvoering werden opgesplist. Daardoor mocht de serrebouwer die in het ontwerpteam zat, het project niet ook úitvoeren. De samenwerking met Smiemans Projecten is nu goed verlopen, omdat iedereen zijn gezond verstand heeft gebruikt. Maar met een concurrent aan tafel moeten gaan zitten om je tekeningen te laten goedkeuren, is niet evident. Als men in de toekomst het beste ontwerp met de beste uitvoeringsexpertise wil combineren, is een ander projectmodel wellicht beter.”

 

Multifunctioneel en grotere schaal

Jago van Bergen: “Ik zie een mooie toekomst voor dakserres in de stedelijke omgeving. Een laag voedselproductie toevoegen, activeert ruimte die nu onbenut blijft. Welzijn, economie, werkgelegenheid en de korte keten komen er op een duurzame manier samen. De hogere kost per vierkante meter blijft wel een punt. Maar door naast groententeelt ook andere activiteiten zoals educatie, zorg en evenementen te integreren, creëer je bijkomende inkomstenbronnen.”

Steven Deforche: “Wij bouwden in het buitenland al een plantenserre waar in het weekend huwelijksfeesten plaatsvinden. Dakserres rendabeler maken kan, als je al bij het ontwerp van het gebouw eronder rekening houdt met die bijkomende functies.”

 

 

logo's crop oneventDisabled53b00d94-d65a-4e72-8cc0-d048b4c9fc22=
Agrotopia wordt gerealiseerd met de steun van Inagro, Provincie West-Vlaanderen, de Vlaamse overheid via het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds, REO Veiling en Europa via het EFRO Vlaanderen-programma. Het project “Crop on Top” ontvangt € 900.000 steun via het EFRO Vlaanderen-programma.

Gekoppelde thema's & sectoren: Glasgroenten