Spruitkoolstokken hebben het potentieel om ingezet te worden als grondstof voor papier of kunststoffen. Voorwaarde is wel dat de industrie die reststroom jaarrond kan gebruiken en er voldaan wordt aan de gevraagde kwaliteitseisen. Gehakselde spruitkoolstokken inkuilen kan daarvoor een oplossing zijn.

Gehakselde en ingekuilde spruitkoolstokken als alternatieve grondstof voor papier en kunststof

In 2020 werd er net geen 3000 ha spruitkool aangeplant in Vlaanderen. Dat is een stijging van zo’n 17% tegenover 2019. De spruiten vormen ongeveer 38% van de plant. Daardoor bestaat 62% van het totale spruitkoolareaal uit een reststroom. Vlaamse landbouwers produceerden dus zo’n 64 000 ton spruitkoolstokken in 2020, een aanzienlijke hoeveelheid die nu voornamelijk ingezet wordt als bodemverbeteraar of veevoeder. Binnen de biogebaseerde economie zien we andere toepassingen, bijvoorbeeld in papier of kunststof. Om dat mogelijk te maken, moet aan enkele voorwaarden voldaan zijn. We lichten die graag toe.

 

Potentieel nieuwe keten voor het landbouwbedrijf

Het onderzoek naar de exacte samenstelling en ideale toepassingen van de spruitkoolstokken staat momenteel nog in de kinderschoenen. Inagro werkt daarom samen met verschillende partners uit de industrie. Een papierproducent bekijkt de mogelijkheden van de vezels voor papierproductie, Tectero is actief in de oleochemie en gaat na welke waardevolle componenten aanwezig zijn in het sap en Universiteit Gent zorgt voor analyses van zowel sap als vezel. Inagro zet zich in om de logistiek in orde te brengen, de rendabiliteit te bepalen en de keten uit te bouwen. Voor de toekomst hopen de partners op duurzame samenwerkingsverbanden die zullen leiden tot succesvolle valorisatie én extra inkomsten voor het landbouwbedrijf.


Oogstmachine aanpassen is noodzakelijke voorwaarde

Spruitkoolstokken apart opvangen tijdens de oogst is van cruciaal belang om nieuwe toepassingen mogelijk te maken. Momenteel is dit bij de meeste oogstmachines nog niet mogelijk, waardoor de stokken tijdens de oogst gehakseld worden en achterblijven op het land.

Aanpassingen aan de plukmachine zijn dus noodzakelijk. Tumoba en Deman beschikken over twee- en vierrijige machines waarvan een tweede transportband en opdeling van de bunker in twee compartimenten het mogelijk maken om spruitkoolstokken op te vangen (Figuur 1). Die aanpassingen vragen een investering van € 25 000 tot € 30 000.


20200111-Opsplitsenbunkerspruitkoolplukmachine(Ecopad).jpg
Figuur 1: opdelen van de bunker in twee compartimenten om de spruitkoolstokken op te vangen (bron: Ecopad).


Hakselen en inkuilen als bewaarmethode

De oogst van spruiten piekt vanaf november, waardoor er op dat ogenblik een grote hoeveelheid spruitkoolstokken vrijkomt. Dit kan het gebruik van spruitkoolstokken in de industrie bemoeilijken, omdat de aanvoer van grondstoffen continu moet zijn doorheen het jaar. Ook uniforme kwaliteit van het materiaal speelt hierbij een belangrijke rol. Een geschikte bewaarmethode vinden is dus belangrijk.

Hakselen biedt in combinatie met inkuilen mogelijkheden om bederf van spruitkoolstokken, en dus kwaliteitsverlies, te vermijden (Figuur 2). Het vrij natte materiaal kan goed aangedrukt worden, waardoor minder zuurstof in de kuil aanwezig is en het inkuilproces beter verloopt. Ervaring uit het verleden leert dat volledige spruitkoolstokken inkuilen of extra stromen (zoals bietenpulp) toevoegen moeilijk is, want dat zorgt voor rotting in de kuil door de beperkte aandrukmogelijkheden.

20200111-Vaten.jpg
Figuur 2: hakselen (Thumbnail) en inkuilen (laboschaal) (hierboven) voorkomen bederf en kwaliteitsverlies

 

Na vier maanden opvolging is de pH-waarde van de kuil gelijk aan of lager dan 4. We kunnen dus besluiten dat de kuil nog steeds zuur is, en dit in zowel de kuilen met als die zonder inkuiladditief. De zure pH weerspiegelt het goede verloop van het inkuilproces.

 
Opvangen en inkuilen vormen een extra kost
 
Niet alleen het aanpassen van de oogstmachine vraagt een investering (zie hoger). Ook het opvangen van de spruitkoolstokken gaan gepaard met kosten. De tijd die nodig is om één hectare spruitkool te oogsten neemt toe met één uur, en het brandstofverbruik stijgt met ongeveer 1,5 L. Rekening houdend met alle parameters kost het oogsten van spruitkoolstokken € 23/ton. Indien spruitkoolstokken ingekuild worden, dient ook rekening gehouden te worden met extra kosten (manuren, brandstofverbruik, kuilmateriaal).  
 
 
20210111-VClogoliggend NL.png

 
20210111-BioBoost_footer_zondertekst.jpeg

Dit project wordt gefinancierd door Vlaanderen circulair en Bioboost.  
The "BioBoost" project has received funding from the Interreg 2 Seas programme 2014-2020 co-funded by the European Regional Development Fund under subsidy contract No 2S01-038, the province of West Flanders and the province of South Holland.

 

Gekoppelde thema's & sectoren: Energie En Groene Grondstoffen | Groenten Open Lucht