Inagro heeft sinds enkele jaren een innovatieve tuin waarin we nieuwe of ‘vergeten’ gewassen telen, zodat landbouwers en bezoekers er kennis kunnen mee maken. Eén van de gewasgroepen waar we op focussen, zijn de eiwitgewassen. In 2018 en 2019 zaaiden we reeds kikkererwten en nierbonen. Dit jaar verhuisden beide gewassen naar de proefvelden van Inagro, zodat we er op grotere schaal kennis met kunnen maken.

Kikkererwten en kidneybonen op de proefvelden van Inagro

Kikkererwten en nierbonen (of kidneybonen) zijn, net zoals bijvoorbeeld erwt en veldboon, peulvruchten. De zaden bevinden zich in een omhulsel of een peul. Aangezien de peulvruchten behoren tot de vlinderbloemigen zijn ze in staat om, via wortelknobbeltjes, stikstof uit de lucht vast te leggen. Ook zijn ze vrij tolerant tegen droogte en hitte.
Peulvruchten zijn eiwitrijk. Kikkererwten en nierbonen zijn bijgevolg een zeer goede nutritionele aanvulling in een vleesarm dieet. Omdat het rendement voor onze telers vaak nog te laag is, worden ze hier niet veel geteeld. Daarom worden beide gewassen meestal geïmporteerd en dit doet vragen rijzen over de duurzaamheid. Echter, daar kan binnenkort misschien verandering in komen.
 
Dit seizoen nemen we kikkererwten en nierbonen die geteeld worden op Vlaamse bodem op de korrel. De afgelopen jaren waren beide gewassen reeds aanwezig op kleine perceeltjes in de innovatieve tuin op Inagro. Op die manier konden we kennis maken met de teelt en nagaan of de gewassen potentieel hadden. Aangezien we merkten dat er veel potentieel ligt in de teelt, werd beslist om de teelt op grotere schaal mogelijk te maken en te observeren.
 
Inagro werkt voor deze proef samen met landbouwer Thomas Truyen1 en het ILVO. Zo wordt de teelt op meerdere locaties (met verschillend bodemtype) uitgevoerd. Op Inagro wordt ook de gevoeligheid van kikkererwten en nierbonen op Sclerotinia getest. Hiervoor worden een deel van de zaden ingezaaid op percelen waarvan geweten is dat Sclerotinia zich in de bodem bevindt.
 
Kikkererwten
Kikkererwten hebben een nootachtige smaak en worden vaak gebruikt in de Mediterrane keuken. Ze zijn o.a. het basisingrediënt van humus. De belangrijkste teeltgebieden zijn India, Pakistan, Turkije, Australië, Marokko en Iran. Echter, in (Noord-)Frankrijk en Nederland worden momenteel ook kikkererwten geteeld. Het is dus zeker de moeite om de teelt ook bij ons in Vlaanderen uit te proberen. Op Inagro worden dit jaar de rassen Twist, Lambada, Elixir, Eldorado en Flamenco uitgezaaid.
 
Kikkererwten worden geoogst wanneer de planten en peulen verdroogd zijn. In de innovatieve tuin merkten we op dat dit geen evidentie is: een deel van de planten verdroogde volledig, terwijl een ander deel doorgroeide en dus groen bleef (Figuur 1). Het is namelijk zo dat het verdrogen pas wordt ingezet wanneer de planten stress ervaren. Daarom wordt er dit jaar voor gekozen om het effect van verschillende zaaidata op de afrijping te testen door te zaaien begin april en begin mei.

 

20200527_151913_kikkererwt Figuur1a.jpg

20200527_kikkererwten Figuur1b.jpg
Figuur 1: Ongelijke afrijping bij kikkererwten

Hierboven haalden we reeds aan dat de gevoeligheid van kikkererwten op Sclerotinia wordt opgevolgd. Aangezien het een nieuwe teelt is, wordt de teelt nauwgezet opgevolgd om eventuele aantasting door andere ziekten en plagen te identificeren. Zo moeten we aandacht hebben voor aantasting door Ascochyta. In Frankrijk rapporteerde men immers dat Ascochyta rabiei, een schimmelpathogeen specifiek voor kikkererwten, vaak voorkomt. In eerste instantie worden de bladeren aangetast, gevolgd door de stengels, de peulen en de zaden. Naast het verschil in afrijping en de gevoeligheid aan ziekte en plagen, zal na de oogst het opbrengstpotentieel per ras worden bepaald.

Nierbonen

De laatste jaren winnen ook de nierbonen aan populariteit. Momenteel worden ze vaak ingevoerd vanuit Canada en de VS. De teelt van nierbonen is echter ook mogelijk in Vlaanderen. Nierbonen hebben een lichtzoete smaak en danken hun naam aan hun kleur en vorm. Rauw zijn de bonen giftig, voor consumptie moeten de bonen geweekt en gekookt worden. Ze worden bijvoorbeeld gebruikt in chili con carne.
 
We beschikken slechts over één ras, Red Hawk. Daarom worden de nierbonen op drie tijdstippen uitgezaaid om zo de invloed van de zaaidatum op het afrijpen te bepalen. De zaaimomenten vonden verspreid doorheen mei plaats, telkens met een tussentijd van ongeveer twee weken. Ook bij de nierbonen zal er voldoende opvolging zijn om zo eventuele problemen tijdig vast te stellen en bij oogst zal het opbrengstpotentieel worden bepaald.
 
20200527_KidneybonenFiguur 2a.JPG

20200527_Kidneybean_Figuur2b.jpg

Figuur 2: nierbonen danken hun naam aan hun kleur en vorm.

 

Een lokale waardeketen?

Indien de teelt van de kikkererwten en nierbonen succesvol blijkt te zijn, kan een lokale waardeketen ontstaan. Voor we hier uitsluitsel over kunnen geven, wachten we de opbrengsten van dit seizoen af. We houden je verder op de hoogte via onze nieuwsbrief!
 
 

 

Meer info?

Wens je meer info over de teelt van kikkererwten en nierbonen dan kan je terecht bij:
Team Akkerbouw:
Jonas Claeys
E jonas.claeys@inagro.be
T 051 27 32 35
 
Team ECE:
Veronique De Mey
E veronique.demey@inagro.be
T 051 27 33 90
Of
Sophie Waegebaert
E sophie.waegebaert@inagro.be
T 051 14 03 30
Gekoppelde thema's & sectoren: Akkerbouw | Energie En Groene Grondstoffen