Onderzoek en beleid zijn het eens: agroforestry is een veelbelovende en klimaatbestendige landbouwvorm. Het biedt een antwoord op heel wat complexe uitdagingen waar de landbouwsector sinds een aantal jaren mee kampt. De landbouwer in zijn omgeving haalt voordeel uit een goed doordachte agroforestry-aanpak. Ook dit jaar staat het Consortium Agroforestry Vlaanderen, met Inagro als partner, voor je klaar met de nodige kennis en praktische tips.

Agroforestry: iets voor jou?

Voordelen van agroforestry zijn talrijk en uiteenlopend

Agroforestry of boslandbouw is een teeltsysteem waarbij bomen en/of struiken gecombineerd worden met landbouwgewassen of dierlijke productie op eenzelfde perceel. Het systeen biedt heel wat voordelen voor zowel de landbouwer als de maatschappij. Zo zorgt de integratie van bomen op je percelen voor:

  • verhoogde bodemvruchtbaarheid door opbouw van organisch materiaal en natuurlijke aanrijking van nutriënten via bladval,
  • minder bodemerosie en afspoeling van nutriënten naar het oppervlaktewater,
  • een verhoogde economische weerbaarheid van je bedrijf door een meer divers productenaanbod en daarmee samengaande risicospreiding,
  • verhoogd dierenwelzijn voor dieren in buitenloop (beschutting tegen extreme weersomstandigheden, gezonde aanvulling op rantsoen, …),
  • meer CO2-opslag,
  • hogere biodiversiteit,
  • aantrekkelijker landschap (en bijgevolg positief imago van je bedrijf),


Breed toepasbaar

De meeste landbouwsectoren lenen zich tot een succesvolle toepassing van agroforestry. Dat toont zich in de uiteenlopende vormen van dit teeltsysteem. Zo zijn er vrij complexe systemen waarbij rijen van hoogstamfruit- en notenbomen afgewisseld worden met akkerbouw of groenteteelt en eventueel zelfs nog een extra gewas in de bomenrij (bijvoorbeeld rabarber, kleinfruit, …). Maar er zijn evengoed eenvoudige systemen waarbij verspreid ingeplante bomen deel uitmaken van een buitenloop voor dieren, zoals runderen, schapen, varkens, geiten en kippen. Voor elk wat wils dus!

Agroforestryvormen.jpg
Foto: Enkele voorbeelden van bestaande agroforestrysystemen in Vlaanderen. © Consortium Agroforestry Vlaanderen


Nood aan kennis

Ondanks de eerder aangehaalde voordelen en een duidelijk voelbare stijging in interesse onder landbouwers zien we dat agroforestry maar met mondjesmaat ingang vindt in de Vlaamse landbouw. Het valt niet te ontkennen dat agroforestry ook complexiteit aan het systeem toevoegt en extra inspanning vraagt van de landbouwer: wat extra arbeid, maar ook extra expertise. Het succes van een agroforestrysysteem staat of valt met heel wat factoren:

  • Oriëntatie van de bomenrijen
  • Geschikte combinaties van bomen en gewas/dieren
  • Optimaal beheer van de bomen (snoei, boombescherming, …)
  • Vinden van een geschikte afzetmarkt


Waar kan ik die kennis halen?

  • Website Consortium Agroforestry Vlaanderen

Heel wat praktische info rond deze thema’s wordt gebundeld aangeboden op de website van het Consortium Agroforestry Vlaanderen, waar ook Inagro deel van uitmaakt. Je vindt er ook inspirerende voorbeelden uit Vlaanderen en daarbuiten.

 

  • Masterclasses ILVO

Dit jaar organiseert ILVO als partner van het Consortium Agroforestry Vlaanderen ook een reeks agroforestry masterclasses die zich telkens toeleggen op één bepaald deelaspect. Tijdens die masterclasses worden concrete handvaten aangereikt voor de uitwerking of het onderhoud van je eigen agroforestryteeltsysteem, of kan je verkennen wat dat teeltsysteem kan betekenen voor jouw bedrijf of organisatie. Een echte aanrader!

> Bekijk het programma voor deze masterclasses.

> Of schrijf je in! (Inschrijven is vrijblijvend en gratis.)  

 

  • Bijkomend onderzoek

De komende twee jaar onderzoekt Inagro ook de toepassing van agroforestry in buitenloop van bioherkauwers. We gaan na hoe voederbomen een gezonde aanvulling kunnen vormen op hun dieet (project Voederbomen voor bio-herkauwers*). Daarnaast gaan we de komende jaren ook na of een samenwerking op eenzelfde agroforestryperceel tussen landbouwers onderling of tussen landbouwer en andere ketenpartijen of belanghebbenden een meerwaarde voor die partijen kan betekenen (project: Boslandbouw, samen werkt*).

 

  • Advies- en dienstverlening

Tot slot worden vanuit het consortium ook nog bedrijfsspecifieke diensten aangeboden. Zo kan je een beroep doen op een expert die bij jou langskomt om de mogelijkheden op jouw bedrijf te onderzoeken. Is je beslissing al genomen en wil je een agroforestrysysteem aanleggen of heb je specifieke vragen over de verschillende agroforestrysystemen, de wetgeving of subsidies, dan kan je daarvoor een beroep doen op de Agroforestry Planner. Deze tool helpt je bij het opmaken van een concreet plan voor de inrichting van een agroforestryperceel. Beide diensten zijn gratis.  


Enkele misverstanden weerlegd

Tot slot willen we via deze weg alvast enkele veelgehoorde misverstanden weerleggen:  

  • ‘Agroforestry is niet rendabel want de bomen zorgen voor een verlies in gewasopbrengst.’

Nabij de bomenrijen zal je inderdaad vaak een daling in gewasopbrengst vaststellen, maar deze daling in opbrengst zal ruimschoots gecompenseerd worden door de inkomsten die je bomen genereren. Bovendien kan de negatieve impact op het gewas vaak al sterk gereduceerd worden door een slimme combinatie van bomen en gewas - waarbij de onderlinge competitie voor licht, nutriënten, water, … minimaal is - en door de bomenrij noord-zuid te oriënteren, en zo de schaduwwerking te beperken.

 

  • ‘Eenmaal aangeplant, mag je de bomen nooit meer kappen.’

Agroforestry kan als landbouwsysteem aangegeven worden op de verzamelaanvraag. Als bijkomende bestemming op de percelen kun je de code ‘BLS’ invullen. Daarmee is van meet af aan duidelijk dat de bomen op je veld een teelt zijn en dus later opnieuw verwijderd mogen worden.

 

  • ‘Bomen op het perceel bemoeilijken de werkbaarheid.’

Door bij de inplanting van de bomenrijen rekening te houden met de breedste machine die moet kunnen passeren (veelal de spuitboom) en ze volgens de werkrichting te oriënteren, hoeft de aanwezigheid van bomen op het perceel geen enkele impact te hebben op de werkbaarheid.  



Vragen over agroforestry of interesse om ermee te starten?

Contacteer Ruben Mistiaen (051 27 33 19 of Ruben.Mistiaen@inagro.be) of stuur je vraag naar info@agroforestryvlaanderen.be.

 

 

*Volg de berichtgeving via onze nieuwsbrief als je op de hoogte wil blijven van deze nieuwe projecten.

logo agroforestry .jpg

Gekoppelde thema's & sectoren: Akkerbouw | Landbouw In Zijn Omgeving