Door de langdurige droogte van vorig jaar bleven de erosieproblemen relatief beperkt. Maar de vrees zat er uiteraard wel in dat enkele hevige regenbuien, na de langdurige droogteperiode, grote schade zouden veroorzaken. Klimaatbestendige maatregelen blijken meer en meer een noodzaak te zijn om droogte- en regenperiodes te kunnen opvangen.

Erosie: wat is op rode en paarse percelen verplicht?

Verplichtingen paarse en rode percelen

Op paarse percelen met zeer hoge erosiegevoeligheid moet je aan een reeks maatregelen voldoen. Bij teelten die al ingezaaid of geplant zijn, kan je momenteel niet veel meer doen. Voor teelten ingezaaid in het voorjaar heb je twee mogelijkheden, naast de verplichting uit het basispakket:

  1. Erosiebestrijdingswerken
  2. Bufferstroken en teelttechnische maatregelen

Het basispakket verplicht je om - afhankelijk van de oogstdatum van het hoofdgewas - één van volgende maatregelen te treffen in het najaar:

202002flowbasispakket.png
Het komt er dus op neer dat je momenteel enkel nog teelttechnische maatregelen kan nemen, tenzij er erosiebestrijdingswerken zijn uitgevoerd (bv. aangelegde erosiedam, poel, …). De bufferstroken dienen ook al aangelegd te zijn om in orde te zijn. Volgende teelttechnische maatregelen zijn mogelijk. Minstens één ervan moet je verplicht toepassen op paarse percelen:

  • niet-kerende bodembewerking toepassen voor de inzaai van de teelt;
  • directe inzaai toepassen;
  • strip-till toepassen bij de inzaai van de teelt;
  • bij niet-biologische aardappelen is de aanleg van drempels sowieso verplicht. Bij biologische aardappelteelt is schoffelen en wieden toegelaten als alternatief voor drempels;
  • bij andere ruggenteelten dan aardappelen is de aanleg van drempeltjes of de toepassing van een diepe tandbewerking verplicht.

 

Op rode percelen met een hoge erosiegevoeligheid moet je ook voldoen aan de voorwaarden van het basispakket, zoals beschreven bij paarse percelen. Bijkomend moet je, als een maatregel uit het keuzepakket, bufferstroken of teelttechnische maatregelen kiezen. Dat betekent dus dat, indien je geen bufferstrook liggen hebt, je verplicht bent een teelttechnische maatregel te nemen. Volgende teelttechnische maatregelen zijn mogelijk:

  • niet-kerende bodembewerking toepassen voor de inzaai van de teelt;
  • directe inzaai toepassen;
  • strip-till toepassen bij de inzaai van de teelt;
  • zaaien volgens de hoogtelijnen bij andere dan ruggenteelten;
  • bij niet-biologische aardappelen is de aanleg van drempels sowieso verplicht. Bij biologische aardappelteelt is schoffelen en wieden toegelaten als alternatief voor drempels;
  • bij andere ruggenteelten dan aardappelen is de aanleg van drempeltjes of de toepassing van een diepe tandbewerking verplicht;
  • onbeteelde zones (kopakkers) inzaaien met gras in de groeifase van de teelt.

Hoe kan je voorjaarserosie voorkomen?

Tijdens een hevige regenbui kunnen heel wat liters water van je perceel afstromen. Op zijn weg neemt het water ook bodemdeeltjes (= erosie), gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen met zich mee! Vruchtbare grond en dure gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen spoelen zo van het veld. Zowel voor de opbrengst van je teelten als voor de kwaliteit van oppervlaktewater is dat nefast.

In onze provincie kan de afspoeling van bodemdeeltjes oplopen tot meer dan 2 vrachtwagens/ha/jaar! Met de toepassing van onderstaande tips kan dat cijfer gelukkig drastisch verlaagd worden. Erosiebestrijding start met een goede bodemstructuur, maar ook erosiebestrijdende teeltechnieken en opvangstructuren houden de bodemdeeltjes en gewasbeschermingsmiddelen op het veld. Met de start van het nieuwe teeltseizoen willen we je enkele tips meegeven om voorjaarserosie te vermijden.

 

  • De bodemstructuur

De bodemstructuur heeft een groot effect op de afspoeling van bodemdeeltjes en fytoproducten. Organische stof (compost, stalmest, groenbedekkers, …) en calcium aanbrengen heeft een positief effect op de stabiliteit van de bodemdeeltjes en zorgt voor een kruimelige bodem. Daardoor wordt verslemping vermeden en neemt de infiltratiecapaciteit toe. De afwezigheid van storende en verdichte lagen in de bodem is eveneens cruciaal voor een goede infiltratie. Een verbeterde infiltratie leidt tot minder runoff en minder erosie.

 

  • Erosiebestrijdende teelttechnieken

Naast de inzaai van groenbedekkers zijn er nog andere erosiebestrijdende teelttechnieken. Voorbeelden daarvan zijn niet-kerende grondbewerking, zaaien of planten in de richting van de hoogtelijnen en de aanleg van drempeltjes in ruggenteelt.

 

  • Erosiebestrijdende maatregelen

Als die technieken niet volstaan, kan je overstappen naar erosiebestrijdende maatregelen. Voorbeelden daarvan zijn een grasbufferstrook, een plantaardige damconstructie (zoals een wilgenteendam, houthakseldam of strodam), een erosiepoel en heggen of houtkanten.

Via het Erosiebesluit worden, samen met de landbouwer en de gemeente, de erosie- en afspoelingsknelpunten aangepakt via de aanleg van een erosiebestrijdende maatregel. Jij, als landbouwer, krijgt een vergoeding voor de ingenomen oppervlakte én beperkt de afspoeling van je vruchtbare toplaag en  gewasbeschermingsmiddelen.


Contact

Ook in 2020 willen we je met raad en daad bijstaan. Daarvoor staat een gans team voor je klaar. Algemeen voor West-Vlaanderen kan je Franky Coopman of Sofie Kino als erosiecoördinator contacteren. Regioafhankelijk kan je bijkomend een beroep doen op Anneline Brouckaert voor de Westhoek, Bram Van Nevel voor Midden-West-Vlaanderen en Franky Coopman voor Zuid-West-Vlaanderen.
 
202002werkingsgebiederosie.png

Regio Westhoek:

Anneline Brouckaert
anneline.brouckaert@inagro.be
tel. 051 27 33 66

Regio Leie-Schelde:

Franky Coopman
franky.coopman@inagro.be
tel. 051 27 33 45

Regio Midden West-Vlaanderen:

Bram Van Nevel
bram.vannevel@inagro.be
tel. 051 27 33 47

Algemeen:

Sofie Kino
sofie.kino@inagro.be
tel. 051 27 33 58


Gekoppelde thema's & sectoren: Bodem En Bemesting