De laatste boerenzwaluwen zijn ondertussen weer vertrokken naar het zuiden. Maar waar vliegen ze nu precies naartoe? En waarom ondernemen ze zo’n zware tocht? We delen enkele leuke wist-je-datjes over deze trekvogel om te vertellen bij het haardvuur…

Eén zwaluw maakt de lente niet, maar kondigt wel de winter aan

Op reis met de boerenzwaluw

In onze streken daalt de temperatuur aan het einde van de zomer. Het kouder worden heeft niet onmiddellijk een impact op de boerenzwaluw zelf, maar wel op z’n voedsel, de insecten. De hele zomer lang jagen de boerenzwaluwen in landbouwgebieden op insecten. Maar als het kouder wordt, verdwijnen de insecten, dus moeten de zwaluwen op zoek naar (warmere) oorden waar er wel nog voldoende voedsel te vinden is.

Tijdens de zomermaanden jagen boerenzwaluwen op vliegende insecten en eten ze zoveel mogelijk om sterk te staan vooraleer ze hun reis van zo’n 7400 kilometer aanvangen. De boerenzwaluwen die bij ons broeden, trekken tot over de Middellandse zee en de Sahara naar tropisch Afrika. Ze beginnen zich vanaf half augustus in hele grote groepen te verzamelen. De groepen bestaan uit enkele honderden boerenzwaluwen, maar in Nederland zijn er ook al groepen met meer dan 5000 exemplaren waargenomen. Vanuit Europa vertrekken er in totaal jaarlijks zo’n 100 miljoen zwaluwen richting Zuid-Afrika.

Maar de oversteek van de Middellandse zee en de doortocht door de Sahara is niet te onderschatten. Daarom houden de zwaluwen halfweg (Zuid-Europa of Noord-Afrika) nog een tussenstop van een aantal dagen om hun reserves weer aan te vullen. Er zijn vaststellingen dat sommige zwaluwen soms honderden kilometers terugkeren als de weersomstandigheden niet gunstig zijn. Na een rust- en eetpauze proberen ze dan opnieuw de Sahara over te steken. Het duurt gemiddeld een maand om hun eindbestemming te bereiken.

 

2019-10-22-AM-herfsttrekzwaluw.jpg
Foto: Sovon



Maar toch: home sweet home

Dat boerenzwaluwen terugkeren naar hun nesten van vorig jaar, dat is ondertussen geen verrassing meer. Maar wist je dat ze ook steevast naar dezelfde overwinteringsgebieden terugkeren? De winterkolonies zijn wel een heel stuk groter dan die van de zomer. Als er bij ons over een grote kolonie gesproken wordt, dan hebben we het over meer dan 10 nesten. Maar in de overwinteringsgebieden zitten ze met miljoenen bijeen.


Tot volgend jaar

Helaas zullen er heel wat zwaluwen de reis niet voltooien. Van al de boerenwaluwen die dit najaar vertrokken zijn, zullen er maar 20% terugkeren in het voorjaar. Een reden te meer dus om ze hier alle kansen te geven. Met de terugkeer van de zwaluwen in het voorjaar, zullen wij klaarstaan met enkele tips om deze vogels zoveel mogelijk kansen te geven tijdens hun volgende broedseizoen.

Gekoppelde thema's & sectoren: Landbouw In Zijn Omgeving