Droge en warme weersomstandigheden zijn ideaal voor aardvlooien. Die kleine kevertjes veroorzaken schade aan onder andere koolgewassen. In 2018 werd een zeer hoge druk waargenomen op biologische percelen verspreid over Vlaanderen. In een tweejarig project onderzoeken we de factoren die de aardvlooiendruk beïnvloeden en gaan we op zoek naar geschikte beheersingstechnieken voor koolgewassen.

Aardvlooien in koolgewassen biologisch beheersen?

Één levenscyclus per jaar
In Vlaanderen komen drie aardvlooiensoorten voor die schade kunnen veroorzaken in koolgewassen: Phyllotreta cruciferae, P. nemorum en P. undulata. Die soorten doorlopen elk één generatie per jaar. Ze overwinteren als adult, voornamelijk onder struikgewas en hagen. Overwintering in het veld gebeurt slechts in kleine mate. De kevertjes worden actief bij temperaturen vanaf 14 °C, meestal vanaf begin april. Al snel gaan de kevers over tot ei-afleg. De eerste nieuwe adulten verschijnen meestal pas laat in juli. Vaak kunnen de adulte stadia van de twee generaties overlappen, waardoor de aardvlooien gedurende het ganse groeiseizoen kunnen voorkomen.

 

Voornamelijk schade bij jonge koolgewassen
Aardvlooien veroorzaken typische vraatschade, voornamelijk op jonge bladeren. De vraatpuntjes zijn initieel klein en perforeren dan maar zelden het blad. De rand van de vraatpuntjes sterft af en bij ernstige aantasting krijgen de bladeren een doorzeefd uiterlijk. Als aardvlooien in grote getale voorkomen, kunnen zaailingen in een snel tempo volledig ontbladeren, waardoor die plantjes wegvallen. Bij overlevende plantjes groeien de gaatjes mee met de bladeren. Die schade leidt niet tot wegval, maar kan wel verminderde groeikracht, dwerggroei, ongelijke groei en verlate rijpheid veroorzaken. Als de vraatschade op verkoopbare delen voorkomt, kan er rechtstreekse economische schade optreden.

SchadedooraardvlooienBIOblog20180508.JPG
Typisch schadebeeld op paksoi

 

2018: Algemeen hoge druk door warme droge weersomstandigheden
Op drie biologische bedrijven, verspreid over Vlaanderen en op het proefbedrijf van Inagro, hebben we de aardvlooiendruk wekelijks opgevolgd met lok- en plakvallen. Daarnaast hebben we de weersomstandigheden gemonitord met plaatselijke sensoren. De algemeen droge en warme condities waren optimaal voor de aardvlooien, waardoor we bijna de volledige groeiperiode een hoge druk waargenomen hebben. Het verloop van de aardvlooiendruk volgde op alle bedrijven een gelijkaardig patroon dat overeenstemt met de levenscyclus. Toch vonden we grote verschillen in absolute aantallen gevangen aardvlooien tussen de bedrijven. Dat toont aan dat naast het heersend klimaat, ook de omgevingsomstandigheden als omliggende flora en de historische plaatselijke druk van aardvlooien een belangrijke invloed kunnen hebben.

LokvalAugustus2018.jpg
Vangst van een lokval van één week gedurende in augustus 2018 toont opvallend hoge druk.

 

Afdekking met fijnmazig net is effectief
In het eerste projectjaar legden we twee veldproeven aan met paksoi als modelgewas. In een eerste proef testeen we preventieve maatregelen én biopesticiden die nog niet erkend zijn voor deze toepassing. Enkele gewassen waarop we biopesticiden uittestten, vertoonden op sommige momenten tijdens de teelt een beter resultaat dan de onbehandelde controle, maar finaal kon geen van die middelen de schade significant beperken. Van alle uitgeteste maatregelen bleek enkel afdekking met een fijnmazig net (maaswijdte van 1 op 0,8mm) een voldoende bescherming te bieden.

In een tweede veldproef hanteerden we een ruimere proefopzet, met meer ruimte tussen de verschillende plots. Zo wilden we de migratie van de erg mobiele kevertjes zo veel mogelijk beperken. Ook in deze proef bleek enkel de afdekking met het insectennet voldoende bescherming te bieden.

Een derde proef, om te bepalen welke biopesticiden een werkelijk afdodende werking hebben, werd uitgevoerd in de groeikamer.

 

Proefopzet 2019
Dankzij de resultaten uit de groeikamerproef kunnen we enkele biopesticiden schrappen als mogelijke oplossing. In de nieuwe proefopzet behouden we enkel de meest beloftevolle biopesticiden. Daarnaast hernemen we het net dat in 2018 uitgetest werd en gebruiken we een nieuw net met nog fijnere mazen (0,8 x 0,8mm). Ook zullen we een vangsysteem met een lijmplaat, gemonteerd op een wielschoffel, uitproberen. Door regelmatig met dat vangsysteem over het gewas te bewegen, willen we opspringende aardvlooien wegvangen om zo de druk onder controle te houden.

De proef werd op 23 april geplant. Deze week zullen we ze een eerste maal beoordelen en behandelen. Op de Biovelddag van 25 juni zullen we de resultaten van deze nieuwe proef meegeven.

 

Dit onderzoek wordt uitgevoerd in het kader van het CCBT-project 'Aardvlooien uitgevlooid'.



 

Gekoppelde thema's & sectoren: Biologische Productie | Groenten Open Lucht